امیلی گارثویت روزنامه ­نگاری که با مستندسازی و عکاسی از پیاده­ روی اربعین شخصیت کاری­ اش را به جهانیان معرفی کرده است پاییز امسال در پیاده ­روی کوچ عشایر بختیاری شرکت کرده و بصورت خلاصه این سفر عمیق، بکر و انسان­ساز را با تجربه اربعین مقایسه می­کند و می­گوید که: «این سبک زندگی ارزشمند و پیاده­ روی باید حفظ شود و این تجربه قابلیت این را دارد که مشابه با پیاده­روی اربعین به یک مقصد گردشگری در سطح و ابعاد پیاده ­روی اربعین تبدیل شود.» در ادامه، صحبت­های این عکاس ِ خبری را که یکی از اولین گردشگران ورودی به ایران پس از کرونا بود را ملاحظه کنید. در دوره پسا کرونا تورهای عمیق و کم‌شتاب مانند این تجربه، پتانسیل بالایی برای جذب گردشگران بین المللی خواهند داشت.

ایرانومد مارکت

چگونه با این تجربه آشنا شدید؟
ابتدا از طریق پیامی که از مجموعه ایرانومد (آوای کوچ عشایر) دریافت کردم با این پروژه هیجان انگیز آشنا شدم و با همسرم که تجربه خوبی از عشایر بختیاری داشت همفکری کردیم و ابتدا قصد داشتیم باهمدیگر و بهار ۹۹ این تجربه در تور کوچ همراه با عشایر شرکت کنیم. اما متاسفانه این امکان فراهم نشد و من برای اولین بار به تنهایی آمدم و در سال بعد با همسرم برای ادامه دادن این پروژه شرکت خواهم کرد. بله من این کار را نیز مانند پروژه­ی قبلیم که مستند سازی مراسم اربعین بود، یک پروژه بلند می­دانم که باید مطالعات عمیق داشته باشم. پروژه اربعین برای من تقریبا تمام شده و بصورت عمیق روی بخش­های مختلف آن کار کرده­ام واکنون قصد دارم بصورت عمیق روی این پروژه­ی جدید غور کنم.

ایرانومد مارکت

چه چیزی در این تجربه را ویژه یافتید؟

به نظرم عشایر واقعا آدم های منحصر به فردی هستند مردمانی قدرتمند، قانع و راضی که باورش برای من سخت بود. ما نباید این جامعه ی عشایر را گروهی مجزا بدانیم، بلکه باید بهشون احترام بگذاریم و قدردانشان باشیم. وقتی من درباره سفرم با عشایر ایران در شبکه اجتماعی اطلاعرسانی کردم، یک نفر به من پیام داد و گفت: «خیلی متاسف شدم که شما این سفر را آمدی و گزارش خواهی کرد چراکه همه فکر خواهند کرد ایران خیلی بدوی است در حالیکه ایران مدرن هست!»، نکته‌ای که برای من جالب بود این سوال بود که «چرا این دوگانه مدرنیته و سنت در خیلی از ایرانی‌ها وجود داره و چرا این شخص باید از این داشته‌های فرهنگی و معرفی شدن کشورش با این میراث ارزشمند، احساس شرمندگی کنه؟». واکنش منفی این شخص حکایت از این باور غلط دارد که عشایر در سطح پایین تری هستند!
عشایر مردمانی بی نظیر هستند و به نظرم بخش عمده ای از فرهنگ و زندگی ایشان جزو میراث ناملموس هست و نمی‌توان آن را در قالب نوشته و متن در آورد. عشایر مردمانی سخت کوش هستند. در زندگی آنها هیچ هدررفتی وجود ندارد. آنها وقتشان را تلف نمی‌کنند، تنبل نیستند و از هر کارشان هدفی را دنبال می‌کنند و با ریتم طبیعت زندگی می‌کنند. و بعد از این تجربه ما می‌توانیم این خصوصیت‌ها را از عشایر یاد بگیریم. چه چیزی میتونه بیشتر از این آدم ها که زمین و طبیعت ایران رو شکل دادن معرف ایران و ایرانی بودن باشن؟ و من واقعا امیدوارم جایگاه این مردمان (عشایر) در ایران بهتر و والاتر بشه از اینکه برخی از هموطنانشون از گزارش سبک زندگی انها احساس شرم کنند. بلکه باید سایر ایرانیان به این موضوع ببالند و افتخار کنند.

ایرانومد مارکت

نظرتان درباره ایران چیست؟

ایران یکی از متکثرترین کشورهای دنیا در حوزه فرهنگ است. فرهنگ های متعددی در آن وجود دارد و خوشبختانه بسیاری از آنها حفظ شده است. این تکثر و تنوع در کنار شهرهای مدرن همه و همه ایران را معرفی می­کند. من سعی دارم ایران واقعی را به تصویر بکشم و این فرهنگ­های متنوع بخشی از ایران هست. این باردومین سفر من به ایران بود در این دو سفر فقط بصورت محدود ولی عمیق تجربیاتی از ایران کسب کرده­ام. ولی چشم اندازهای زیبا و بیابانها و جنگل­ها و جذابیت­های متنوع ایران را خیلی دوست دارم و امیدوارم در سفرهای بعدی بتوانم مدت بیشتری در ایران بمانم و بتوانم جاهای بیشتری از ایران را ببینم.

امیلی گارثویت

 

برداشت شما در باره این سوال که: «عشایر این سبک زندگی را دوست دارند؟» چیست؟

من فقط تجربه بودن با یک خانواده عشایری را داشته‌ام و براساس همین تجربه نظر می‌دهم که ممکن است خیلی قابل تعمیم نباشد. وقتی این سوال را می‌پرسیدم که آیا این سبک زندگی را دوست دارند؟ و پاسخ مثبت بود. یک تجربه جالب اینجا بود که وقتی از کیانوش پسر کوچک خانواده پرسیدم که ایا فکر می‌کند عشایر باقی خواهد موند؟ و او جواب داد: “من همیشه یک عشایر خواهم ماند”, و بعد وقتی پرسیدم چرا؟ جواب بامزه ای شنیدم: “من فقط ۱۰سالمه، تو شهر کاری نمیتونم بکنم”,که خیلی منطقی بود :).

نحوه ی تربیت بچه ها در میان عشایر خیلی منطبق با طبیعت پیش میرود به گونه‌ای که من (امیلی گارثویت) اگر بخواهم بچه‌ام را پرورش دهم دوست دارم از این سبک عشایر استفاده کنم. کیانوش عملا یه بچه ی وحشی (نه به معنای منفی کلمه) بود و طبیعت ساخته و پرداخته‌اش کرده‌بود. عشایر بختیاری بودن یعنی اینکه طبیعت شخصیت تو رو شکل میده و این به نظرم خیلی نکته ی حایز اهمیتی هست. من واقعا دوست دارم بتونم بچه مو مانند کیانوش بزرگ کنم. من تاحالا بچه ای مثل کیانوش ندیدم;  وحشی و معرکه و با قدرت درک بالا و از نظر احساسی کاملا واقف به اطراف و از جهتی هم آسیب پذیر. من تاحالا در کودکی به سن کیانوش چنین هوش عاطفی ای رو ندیده ام. بعضی اوقات گوسفندی ازشون میمیره، بعضی اوقات بعضی هاشون به شهرها مهاجرت میکنند و اینها نشون میده که چطور این عشایر آدم هایی با دید باز هستند، هرچند که عواطف شون رو به سختی بروز میدهند.

ایرانومد مارکت

در عکاسی از مردم و جامعه محلی چگونه عکس می­گیرید؟  شخصیت امیلی گاثویت بیشتر عکاس هست یا گردشگر؟

من سعی می­کنم قبل از همه چیز یک شخص خقیقی باشم.سعی میکنم خودم باشم، امیلی گارثویت، شخصی که یک انسان است و درد و لذت و امید و حسرت­هایشان را درک کنم. وقتی بتوانی با مردم بصورت احساسی ارتباط درستی را برقرار کنی، برای لحظه­ی قبت تصویر نیاز نیست با چشم و بر اساس آنچه که می­بینی تصمیم بگیری بلکه بر اساس حس باید لحظه­ی کلیک برروی دکمه دوربین را انتخاب کنی.

در این سفر هم در یکی-دو روز ابتدایی سعی کردم خود واقعیم رو به خانواده عشایر بشناسونم و آنها رو بصورت افراد حقیقی درک کنم و بشناسم. سپس و بدون هیچ عجله­ای کارم که عکاسی هست را نیز شروع کردم (دو روز اول اصلا دوربینم را بیرون نیاوردم) و خوشبختانه توانستم عکس­های هیجان انگیزی را ثبت کنم. لحظاتی از زندگی روزمره، روابط بین اعضای خانواده، مبادلات و… روابط خانواده عشایر با سایر خانواده­های عشایری، آداب و رسوم. و نکته مهمتر اینکه تمامی این لحظات را بصورت طبیعی ثبت کردم. حتی یکبار هم نشد که از دوستان عشایر بخواهم که برای یک عکس یک صحنه را بازسازی و تکرار کنند.

ایرانومد مارکت

در مقایسه کوچ عشایر  با پیاده­روی اربعین چه نکاتی به ذهنتان می­آید؟

یک نکته مشترک هر دوی این رویدادها این هست که در هر دوشان جامعه محلی درگیر هستند. ودر هر دوی این پروژه‌ها بایستی سعی کنیم به جامعه محلی کمک کنیم تا درک کنند که این فرهنگ و سبک زندگی ارزشمند است.

مخصوصا برای خانواده­های عشایری که انتخاب کرده­اند تا این سبک زندگی را ادامه دهند بایستی سعی کنیم با بازگرداندن غرور و خودباوری­شان افزون شود. و با انجام پروژه­های توان افزایی جامعه محلی مانند پروژه ایرانومد این زندگی و کوچ پیاده همراه با عشایر می­تواند به یک مقصد برای گردشگرانی که به فرهنگ و مردم علاقمند هستند تبدیل شود. این تور قابلیت این را دارد که به مشابه با پیاده­روی اربعین به یک مقصد گردشگری نتنها برای ایرانیان، بلکه برای جهانیان تبدیل شود.

ایرانومد مارکت

 

 

 

آخرین نکته ؟

عشایر بسیار قوی و ارزشمند هستند و ما می‌توانیم از ایشان خیلی چیزها بیاموزیم. در واقع حضور در این تور کوچ همراه با عشایر افتخاری است که آورده‌هایش برای ما شهری ها بسیار زیاد است و مجموعه ایرانومد توانسته خیلی خوب رابطه‌ی همسطحی بین گردشگر و جامعه محلی برقرار کند تا در خلال این ارتباط از عشایر درسِ زندگی در طبیعت را بیاموزیم. که من از این سفر بسیار درس گرفتم و فکر می‌کنم امیلی گارثویت بعد از این سفر نسبت به امیلی گارثویت قبلی از این سفر انسان متفاوتی خواهد بود.

ایرانومد مارکت

در انتها لازم است از وزارت گردشگری و مجموعه‌های زیر که برای برگزاری این تور با «ایرانومد» همکاری داشته‌اند تشکر کنیم. آژانس فطرس که اگر کمک‌های بی‌دریغ ایشان برای اخذ ویزا نبود شاید این سفر محقق نمی‌شد. اقای میثم امامی که قرار بود راهنمای این سفر باشد و قبل و پس از برنامه وقت بسیاری را برای ارایه توضیحات مربوط به عشایر و سفر کوچ به امیلی گارثویت صرف نمود و نهایتا مجموعه‌های اقامتی خانه-موزه عروسکهای کاشان ، هتل کوهرنگ، هاستل هریتیج و بوتیک هتل حنا در تهران که صمیمانه میزبان این تور بودند. ایرانومد استارتاپی است که در حوزه عشایر به فعالیت مشغول است و علاوه بر برگزاری تورهای اصیل عشایری تحت عنوان نومدتورز، به فروش محصولات عشایر و سایر فعالیت‌های توان افزایی و توسعه‌ای در مناطق عشایری می‌پردازد. در این صفحه با این مجموعه بیشتر آشنا شوید.